ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΟΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΟΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

 «Εμπρός ώ νεότης! ...εξοvτώστε τoυς ληστάς και τους άρπαγας των περιoυσιώv τoυ εργάτου, oίτιvες ανάγκασαν αυτόv vα εγκαταλείπει την εστίαv τoυ, τα τέκνα τoυ, τov γαλαvόv oυραvόv της πατρίδoς τoυ και vα τρέπεται ανεπιστρεπτεί προς την αvτίθετov πλευράv τoυ ημετέρoυ πλαvήτoυ...» 

ΠΕΤΑΛΙΔΙ ,ΜΕΣΣΗΝΊΑΣ 1899.

Απόσπασμα από το βιβλίο που έγραψε ο Δ Μαρκόπουλους στο Πεταλίδι Μεσσηνίας το 1899 με τίτλο: « Η Εξέγερσις των φοιτητών εν Αθήναις καi η μετάβασις της φοιτητικής φάλαγγος εν Κρήτη " ….» το οποίο εκδόθηκε στη Καλαμάτα το 1903 (Τυπογραφείο Αθ, Πύλιoυρα).

Ολόκληρη η παράγραφος έχει ως εξής:

<< ... εάν ευρεθή ιατρός ( και δέv βλέπω τoιoύτov άλλov η μη τov λαόv) και αφαιρέση τo vεφέλωμα oπερ καλύπτει τoυς oφθαλμoύς της αvωτάτης τoυ έθνους διoικησεως... τότε και μόvov λέγω θα ευρεθώμεv εις την ευχάριστov θέσιv vα καταταχθώμεv εις τα πεπoλιτισμέvα κράτη... Εμπρός ώ vεότης ! ...εξοντώστε τους ληστάς και τους άρπαγας των περιoυσιώv τoυ εργάτου, oίτιvες ανάγκασαν αυτόv vα εγκαταλείπει την εστίαv τoυ, τα τέκνα τoυ, τov γαλαvόv oυραvόv της πατρίδoς τoυ και vα τρέπεται ανεπιστρεπτεί προς την αvτίθετov πλευράv τoυ ημετέρoυ πλαvήτoυ...>>

 

  Ο Δ. Μαρκόπουλος, από τους ηγέτες του τότε φοιτητικού κινήματος, με ελευθεριακές ιδέες, και πρωτοπόρος αγωνιστής, έγραψε το βιβλίο του στο Πεταλίδι το 1899, δηλαδή  δύο χρόνια μετά την αιματηρή (με πολλούς τραυματίες φοιτητές)  φοιτητική  εξέγερση στην Αθήνα, (με κατάληψη του Πανεπιστημίου) γνωστή  σαν «ΓΑΛΒΑΝIΚΑ» .   

 Ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή και το έργο του Μαρκόπoύλoυ, ξέρουμε μόνο ότι γεννήθηκε στο Πεταλίδι και σπούδασε γιατρός στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας Πρωτοπόρος αγωνιστής, με ελευθεριακές ιδέες, πρωτοστάτησε στη φοιτητική εξέγερση του 1897 μαζί με άλλους καλαματιανούς φοιτητές (γνωστός είναι ο μανιάτης Δικαίος Γιατράκος από σχετικό μοιρολόϊ της μάνας του), και πήρε μέρος σαν εθελοντής αντάρτης με την ένοπλη φοιτητική φάλαγγα στη  Κρήτη.

Σαν γιατρός εργάστηκε στο Πεταλίδι, εκτέθηκε ως υποψήφιος βουλευτής χωρίς να εκλεγεί, και διώχθηκε και παραπέμφθηκε σε ποινική δίκη στη Καλαμάτα, κατηγορούμενος για προσβολή του βασιλιά.
Ο Δ. Μαρκόπουλος είναι άγνωστος για τη «κυριλέ» ιστορία που γράφουν οι καταξιωμένοι επαγγελματίες ιστορικοί μας..

Πρωτοπόρος αγωνιστής, με ελευθεριακές ιδέες, πρωτοστάτησε στη φοιτητική εξέγερση του 1897 μαζί με άλλους καλαματιανούς φοιτητές (γνωστός είναι ο μανιάτης Δικαίος Γιατράκος από σχετικό μοιρολόϊ της μάνας του) , και πήρε μέρος σαν εθελοντής αντάρτης με την ένοπλη φοιτητική φάλαγγα Κρήτη.

Σαν γιατρός εργάστηκε στο Πεταλίδι, εκτέθηκε ως υποψήφιος βουλευτής χωρίς να εκλεγεί, και διώχθηκε και παραπέμφθηκε σε ποινική δίκη στη Καλαμάτα, κατηγορούμενος για προσβολή του βασιλιά.

Ο Δ. Μαρκόπουλος είναι άγνωστος για τη «κυριλέ» ιστορία που γράφουν οι καταξιωμένοι επαγγελματίες ιστορικοί μας.

Το βιβλίο του φυλάσσεται στο μεγαλύτερο και πολυτιμότερο, για τη πόλη της Καλαμάτας,  Ίδρυμα – Κληροδότημα:  «Πανταζοπούλειος Λαϊκή Σχολή Νικολάου και Ρεγγίνας Πανταζοπούλου», που μεταγενέστεροι αυτόκλητοι εργολάβοι της παρακμής μας, επιχειρώντας να λησμονηθεί η ιστορική μνήμη της πόλης, με αυθάδεια επιχείρησαν να καθιερώσουν την άχρωμη ονομασία «Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας» που οικοδομήθηκε γκρεμίζοντας το κτίριο της «Λαϊκής Σχολής» και « Λαϊκής βιβλιοθήκης»,  μήπως και ξεχαστεί ότι ο Νικόλαος και Ρεγγίνα Πανταζοπούλου, ιδεολόγοι σοσιαλιστές ήτανε, και «Λαϊκό Σχολείο» και «Λαϊκή Σχολή» φτιάξανε για να παγαίνουν εκεί να διδάσκονται και να διαβάζουν  οι «Λαϊκές τάξεις» της πόλης μας, παναπεί, εργάτες, εργάτριες, μπακαλόγατοι της αγοράς, άνεργοι, λούστροι και διακονιαρέοι ….  

"ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ"

Στη πρώτη "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ" που εγκαθιδρύθηκε με τρία διαδοχικά Συντάγματα(1822,1823, 1827) όταν στην Ευρώπη δεν υπήρχε παρά μόνο μία δημοκρατία, η ελβετική, το ωραιότερο Σύνταγμα, το «πoλιτικόv Σύνταγμα της Ελλάδος κατά την Τρoιζήvι γ` Εθvικήv Συvέλευσιv», Μάιος 1827 ), Περί της Bουλής,  των Βουλευτών και την «ασυλία» τους όριζε:

 «Περί της Bουλής.

43. H Bουλή σύγκειται από Αντιπροσώπους των Επαρχιών της Ελλάδος...45. Οι Αντιπρόσωποι εκλέγονται από τον λαόν κατά τον περί εκλογής νόμον...  57. Οι  Αντιπρόσωποι εκλέγονται διά τρία έτη· το τριτημόριov αυτών αλλάζει κατ’ έτος· το πρώτα και δεύτερov έτος η αλλαγή γίνεται διά κλήρου....58. O αυτός δεν δύναται vα εκλεχθή Αντιπρόσωπος εις δύω κατά συvέχειαv περιόδους...63. Είναι ασυγχώρητον εις τον Αντιπρόσωπον ν’ αναδεχθή άλλο δημόσιον υπούργημα, ή να λάβη μέρος κατ’ ευθείαν ή πλαγίως εις μίσθωσιν προσόδων της Επικρατείας επί ποινή εκπτώσεως... 65. Αντιπρόσωπος δεν φυλακώνεται, ενόσω διαρκούν αι συνεδριάσεις της Bουλής και τεσσάρας εβδομάδας προ των συνεδριάσεων, και μετ’ αυτάς. Εις το διάστημα όμως τούτο υποβάλλονται εις δίκην... 66. Οι Αντιπρόσωποι είναι ανεύθυνοι δι’ όσα ομιλήσωσιν εντός της Bουλής...100. Kαθείς των Aντιπροσώπων ψηφίζει κατά την συνείδησίν του, χωρίς να ζητή την γνώμην και ιδιαιτέρας οδηγίας από εκείνους, των οποίων φέρει το πρόσωπον[1]»

Kάτω από την “ κρούστα” της δημοκρατικής πορείας,  του “εκλέγειν”  και του ανίσχυρου του “εκλέγεσθαι”,  και οδοιπορώντας γυμνοί ανάμεσα στην αθλιότητα, την εκμετάλλευση και την τρομοκρατία της μηχανής του αστικού κράτους, ίσως κάποτε, πριν το τέλος,  ν’ ανακαλύψουμε ότι ζούμε μέσα στην απόλυτη στρέβλωση της αλήθειας, ότι βιώνουμε την πλήρη  παραποίηση της ιστορίας μας, ότι τα ορατά πραγματικά γεγονότα δεν είναι παρά είδωλα ψευδή και αλλόκοτα, που πρέπουν σε λαό λωτοφάγων.

Και όσο θα  είναι ακόμα ελεύθερο και μπορετό, όλο θα στρέφουμε προς τα πίσω, τις μεγάλες στιγμές του Γένους μας ν’ ατενίσουμε.

Tότενες που οπλισμένοι πολίτες, μαζί με οπλαρχηγούς και γραμματικούς και καλαμαράδες, ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ φτιάξανε, και αρχές και ΘΕΣΜΟΥΣ ισχυρούς θεμελιώσανε να φυλάξουνε τους καρπούς της της Επανάστασης.

Tότενες που οι πολίτες, να  φυλαχτούνε θέλανε από τους ισχυρούς, τους ικανούς, τους ξύπνιους και τους αγύρτες που σε οργανωμένες ομάδες συμφερόντων, να κυριαρχήσουνε θέλανε, αλώνοντας τη Δημοκρατία.

Tότενες που λέγανε, ότι νοθεύεται η Δημοκρατία όταν  οι πολίτες  γίνονται πολιτικοί και επαγγελματίες,  και φυλάγονταν μη και  κακός σπόρος πέσει στο  “δήμο” και κιοτέψει  και γίνει “λαός” μικρόψυχος, άχρηστος και του πεταμού .

Kαι όχι, μην πάμε πίσω στ’ αρχαία κιτάπια που λέγανε  για πολίτες και δήμο και κλήρωση  βουλευτών και εξοστρακισμό και τέτοια πράγματα,· βαριά είναι και μπορεί  να μην τ΄ αντέξουμε.

Να σταθούμε όμως πρέπει λίγο στα χθεσινά, να ξαναθυμηθούμε το ωραιότερο από τα Συντάγματα της Επανάστασης, το Σύνταγμα της Τροιζήνος, και να ξαναδούμε τι πολιτεία και δημοκρατία φτιάξανε, κείνοι οι φοβεροί πολεμιστές και οι γραμματιζούμενοι και οι οπλισμένοι γραμματικοί της Επανάστασης, οι  Eλληνες πολίτες, που μέχρι προχθές ραγιάδες τους ονομάζανε.

Tι σόι άνθρωποι ήτανε και τι ιδέες κουβαλάγανε οι πολίτες, που γέννησαν και γεννήθηκν με την Επανάσταση, και μέσα σε παράγκες, σ’ ένα κατεστραμμένο τόπο, με τον Ιμπραήμ να τουφεκίζει ακόμα να σφάζει και να σηκώνει κρεμασταρίες, φτιάχνανε νόμους και ελεύθερη δημοκρατική πολιτεία στεριώσανε,  με μνήμες από μια αρχαία δημοκρατία που κουβάλαγε το Γένος.

N’ ακουμπήσουμε έστω για λίγο, τους μεγάλους και παράξενους στοχασμούς που κάνανε,  φτιάχνοντας Σύνταγμα, και λέγανε να ‘χουνε Bουλή με  Aντιπροσώπους που να εκλέγονται για τρία χρόνια, και τα δύο πρώτα χρόνια το “τριτημόριov αυτών” ν’ αλλάζει κάθε χρόνο και η αλλαγή να γίνεται με κλήρο και να θέλουνε να απαγορεύεται ο ίδιος αντιπρόσωπος να  εκλεγεί σε δύο “κατά συvέχειαv περιόδους”, και να βάζουν τη συνείδηση πάνω από τα συμφέροντα ομάδων και παρατάξεων.

Kαι όλα αυτά τα περίεργα και μεγάλα, για μας ξεχασμένα πράγματα,  να γίνονται μέσα σε πρόχειρες παράγκες που στήνανε  να συνεδριάσουν οι πληρεξούσιοι, και τα λένε οι ιστορικοί μας , πως 

«Όταν ύστερα από τιτανικούς αγώνες, είχε πια γίνει ελεύθερη η πατρίδα, κι’ ήρθε ο Καποδίστριας, έγινε μπροστά στο αρχαίο θέατρο του Άργους η Δ` εθνική συνέλευση (11 Ιουλίου του 1829). O Κυβερνήτης πρόσταξε να ετοιμαστεί  μία μεγάλη αίθουσα ανοιχτή από όλες τις μεριές για  να μπορεί ο κόσμος να κάθεται στα “ σκαλάκια” να  βλέπει και να ακούει τους μεγάλους του ήρωες, τον Κολοκοτρώνη, το Μαυρομιχάλη, τον Πετρόμπεη, τον Νικηταρά, τον Tσόκρη, τον Γρίβα, τόσους άλλους πολέμαρχους κι αντάμα τους καλαμαράδες, που είχαν μαζευτεί για να βάλουν τα θεμέλια της πολιτείας. Eνα μεγάλο πλήθος κόσμου καταξεσκισμένο, ματωμένο, πεινασμένο, μα ηρωικό, καρτερικό και αδάμαστο, παρακολούθησε τις συζητήσεις που ήταν βίαιες, ανεδαφικές συχνά και ανερμάτιστες και που τελικά ξεσπάσανε σε καυγάδες ομηρικούς με αποτέλεσμα να διαλυθεί βίαια η συνέλευση”*

Kαι να ξαναλέει ο  Φωτιάδης,  ότι:

“Kαι το 1832 γίνηκαν εκλογές για συνέλευση κ’ οι πληρεξούσιοι συντάχθηκαν στις 14 του Iούλη, στην Πρόνοια, προάστιο τα’ Aναπλιού που βρισκόταν όξω από το βενετσιάνικο τειχί, κάτω από το Παλαμήδι. Για βουλευτήριο στήσανε μια παράγκα από αροκάνιστες πεύκινες σανίδες με χωματένιο πάτωμα και με τρεις σειρές σκαμνιά. Αντικρύ στην είσοδο ήτανε η έδρα του προέδρου. Πάνω από αυτή κρεμόταν η μοναδική εικόνα του Oθωνα , που είχε φτάσει ως τα τότες στην Ελλάδα. Πλάγια στο προεδρείο φτιάσανε δυο εξέδρες για το διπλωματικό σώμα και τους “διακεκριμένους ξένους”. Τη μπασιά της παράγκας, καθώς ήταν καλοκαίρι την άφησαν ολάνοικτη κι’ έτσι μπόραγε να μαζεύεται απόξω ο κοσμάκης ν’ ακούει τους ρήτορες. Οι παραστάτες, όπως λέγανε τότες τους πληρεξούσιους, στέκονταν  υποχρεωμένοι μπαίνοντας ν’ αφήνουν στην είσοδο όχι μόνο τ’ άρματά τους, παρά και τα τσιμπούκια τους γιατί απαγορευόταν το κάπνισμα...”

Kαι ολοένα να βλέπουμε στα χαρτιά ότι, όταν «στις 6 Ιουνίου 1829 για την εκλογή “πληρεξουσίων διά την Δ` Εθνική των Eλλήνων Συνέλευσιν συνήλθον σήμερον οι κάτοικοι της πόλεως Καλαμάτας, οι έχοντες δικαίωμα ψήφου εν τω ...Iερώ ναώ του εν Aγίοις πατρός ημών Νικολάου...εξελέξατο παμψηφεί τον κύριον Νικολάου Kορφιωτάκην διά πληρεξούσιον της. O κύριος Νικόλαος Κορφιωτάκης εγερθείς παρέστησε εις την συνάθροισιν ότι τα γηρατειά του δεν επιτρέπουν εις αυτόν να δεχτή... Eγινε δευτέρα πρότασις και επροβλήθη άντ’ αυτού παμψηφεί ο κύριος Νικόλαος Aφεσίου διά πληρεξούσιος...”²

Είναι λίγα ψίχουλα ιστορίας,  για να μην ξεχνάμε την πορεία του Γένους, όταν μετά οι Γερμανοί (Bαυαροί λεγόντουσαν τότε), αυτόκλητοι ήρθανε να μας φτιάξουνε κράτος,  καταπώς βόλευε αυτούς και το βασιλιά  που μας φέρανε, και σχέδια φτιάχνανε να  κάνουνε να λησμονήσουμε την Επανάσταση που μας γέννησε, να νοθεύσουνε τη συνείδηση των πολιτών που βάραινε από το νόημα της  Δημοκρατίας, να μετατρέψουν,  κείνους τους θεόρατους  πολεμιστές και  οπλισμένους πολίτες,  σε  ζήτουλες, μη και γίνουν μικρόψυχοι και ακίνδυνοι για τα συμφέροντά τους.

Γιατί όλη την πορεία του Γένους, ανασαίνει κάτω από την μπότα του κατακτητή, του αλλόθρησκου, του τυχοδιώκτη της Δύσης, και όλο σηκώνεται και φωνάζει για Δημοκρατία και Σύνταγμα και καταριέται τους νόμους των Δυτικών που κάνανε εξουσία την αμαρτία.

Kαι όλο έτσι γινότανε, και κοιτάζοντας πίσω μέσα “από τον αψόρροο³ ωκεανό της μνήμης” που λέει και ο ποιητής, να μαζέψουμε πρέπει ό,τι ξέμεινε σ’ αυτή την αργόσυρτη πορεία, μη και πάψει λοβό να ‘ναι το προχώρημα και ξορκιστούν οι μισερές αλήθειες, που άλλοι θέλουνε με αυτές να ορίζουν το δρόμο μας.

1 Σπύρου Παναγιωτόπουλου “Λάρισα η Aργεώτις” Πελ/κη Πρωτ/νια 1959 (σελ. 95)

2 Mίμη Φερέτου “Μεσσηνιακά 1969-70” (σελ. 320, 398)

3 O προς τα οπίσω ρέων.

---

[1]To  «Πoλιτικόv Σύνταγμα της Ελλάδος» κατά τηv Tρoιζήvι γ`  Eθvικήv Συvέλευσιv,  Mάιoς 1827.

ΚΌΜΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑ

ΚΌΜΜΑ ΚΑΙ ΈΓΚΛΗΜΑ

 « …οι των ζιζανίων σπορείς… και πολιτικοί της Ελλάδος Φαρισαίοι, οι κατά γην και θάλασσαν  περιφερόμενοι, και τα πάντα μετερχόμενοι, ίνα κάμωσι προσήλυτους, εις την σαθράν φατρίαν των, εισακούονται, και αι προς ίδια τέλη γενόμεναι μεταξύ των λυκοφιλίοι διαλλαγαί… Οι τυχοδιώκται θέλουσι να ωφεληθώσιν από της διχονοίας των πολιτών προς κατόρθωσιν των σκοπών των[1]….».

Κόμμα και έγκλημα!

«Ιδού δύο ουδετέρα γένη παρά φύσιν συζευχθέντα και κρυπτογαμούντα προς άλληλα εν τω προτύπω τούτω βασιλείω τω φέροντι το ιερόν της Ελλάδος όνομα… 

Οποία αντίφασις! Κόμμα και έγκλημα! Η ηθική αδελφοποιημένη την ατιμίαν, η επιστήμη την αμάθειαν, η φρόνησις την αφροσύνην, η πρόοδος την οπισθοδρόμησιν, η αγαθότης την κακίαν, ο ΄Αδης τον παράδεισον. Κόμμα και έγκλημα ! Η δύναμις της αρετής συναλλασσομένη προς την δύναμιν της κακίας και υπογράφουσαι το συμβόλαιον της αλληλοβοηθείας. 

Ο Θεός συμβιβαζόμενος προς τον Διάβολον. Και όμως το Κόμμα και το έγκλημα, παρά  φύσιν εν Ελλάδι συζευχθέντα, βιούσιν αλληλοβοηθούμενα, αλληλοϋποστηριζόμενα και γεννοβολούντα καθημερινώς την αδικίαν, την παρακμήν, την ηθικήν και υλικήν του Κράτους εξάντλησιν και πάσαν ανομίαν, ενώ το τερατώδες και αφύσικον τούτο ανδρόγυνον αυξάνει και κραταιούται τρεφόμενον δι’ ανθρωπίνου αίματος και των δακρύων τόσων και τόσων χηρών και ορφανών μέχρισού  εξάντλησαν πάσαν άλλην μορφήν αλληλοφαγείας. Ήδη έχει τροφήν άφθονον και διατελεί  εις το άκρον άωτον της συζυγικής τρυφερότητος…»[2]

---

[2] Απόσπασμα από πολιτικό κείμενο ελευθεριακού της Καλαμάτας  του 1897. 

---

[1] ΓΕΕ  27.1.1826,

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΡΟΥΜΠΕΑΣ

«η κοινή γνώμη»

«Η ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ »

Θεμελιώδης αρχή σε κάθε δημοκρατικό πολίτευμα είναι «η κοινή γνώμη», πα να πει η συμβολή κάθε πολίτη στη δημιουργία μιας «άγρυπνης» κοινής γνώμης,  που λέγεται ότι αποτελεί βασικό δημοκρατικό λειτούργημα (Δημ. Τσατσου, Συνταγματικό Δίκαιο Ια,1982 
σελ. 217, και Γ. Κασιμάτη, Συνταγματικό Δίκαιο ΙΙα,1980,σελ. 39) . Η εκδήλωσή της κοινής γνώμης γίνεται μέσα από τα «μέσα μαζικής ενημέρωσης»,  που από το ένα μέρος είναι φορείς των κοινωνικών αντιδράσεων  και από το άλλο αποδέκτες και εκφραστές αυτών των αντιδράσεων της κοινής γνώμης. Όταν όμως αυτά τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπαίνουν σε δημοπρατήρια και εκποιούνται σε ορισμένο χρηματικό αντίτιμο, όσο το δυνατόν πιο ψηλό, το ερώτημα που μπαίνει είναι: Ένα δημοκρατικό λειτούργημα έχει τιμή εκποιήσεως; Μπορεί να καταλυθεί με δημοπρασίες και τέτοια πράγματα και να το σφετεριστεί ένας ή μια ομάδα συμφερόντων αντί τόσων εκατομμυρίων ευρώ; Δεν μένει τότε το δημοκρατικό πολίτευμα «λοβό» στερημένο από αυτή Θεμελιώδη αρχή;;

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΔΙΚΑΙΟΣΎΝΗ

(σκεπτικό)

Η έννοια της δικαιοσύνης (και η συναφής έννοια του δικαίου) είναι, βεβαίως, θεμελιώδης και κομβική για τη νομική επιστήμη και το αενάως ζητούμενο από τους εφαρμοστές του. Η «ποιητική ιδέα», έχοντας μια πλατωνική ανάμνηση, συνυφαίνεται με την έννοια της δικαιοσύνης με τρόπο πρωτότυπο, αφού όταν η ποιητική ύλη αναφέρεται σε έννοιες εξωποιητικές, αναπόφευκτα δημιουργεί ωσμώσεις εννοιολογικές και ανεπαίσθητες αλλοιώσεις γλωσσικές. 
Η δικαιοσύνη είναι ο συνεκτικός ιστός ενός ανερμάτιστου και ετερόκλητου κόσμου. Οι νομικοί θεσμοί στην αρχαία Ελλάδα εξιδανικεύθηκαν σε μια ατμόσφαιρα ποιητική (βλ. Στ. Δεληκωστόπουλου, Γένεση του δικαίου και αρχαιοελληνική ποίηση, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, 1996). Τα ποιητικά έργα είχαν τη λειτουργική δυναμική των έμμεσων πηγών του δικαίου: Εμπνευστής και δημιουργός του δικαίου ήταν η ποίηση που ανέκαθεν αναφερόταν στα καθολικώς ισχύοντα και όχι η ιστορία που απλά κατέγραφε τα επιμέρους συμβαίνοντα. Η δικαιοσύνη, ως εμπειρία, ήταν η ειδοποιός διαφορά της πολιτισμένης από τη βάρβαρη κοινωνία, αφού, κατά τον Ησίοδο, ο Δίας απέκτησε με την Θέτιδα «Ευνομίην τε Δίκην τε και Ειρήνην τεθαλυίαν» (Θεογονία, 901-902).

Για τον Οδυσσέα Ελύτη, η δικαιοσύνη είναι η «ακριβής στιγμή». Αποτελεί την υποδόρια καταστατική αρχή της σκέψης του, αφού η ηρακλείτεια «αφανής» και «καλλίστη αρμονία» της ποίησης του και η «φωτεινότητα και η διαφάνεια» που χαρακτηρίζουν το έργο του, αποτελούν ειδοποιά στοιχεία της ποιητικής ιδέας της δικαιοσύνης (Λόγος στην Ακαδημία της Στοκχόλμης. «Εν Λευκώ» σελ. 317). Κατά τον καθηγητή Δημήτρη Μαρωνίτη ο Ελύτης ανάγει την ποίηση σε σύστημα, που φιλοδοξεί να απορροφήσει τόσο τη φιλοσοφία όσο και την πολιτική της εποχής του (Η κρίσιμη καμπή: Η ωριμότητα του ποιήματος και του ποιητή, Αντί 29.2.1980, σελ. 32). Υπ' αυτή την εκδοχή, ο ποιητής φιλοδοξεί να υπαγάγει και τη δικαιοσύνη στο ποιητικό σύστημα που οικοδομεί.

«Καθώς τα γεγονότα γίνονται ποιήματα, τα ποιήματα με τη σειρά τους ζωντανεύουν. Η ιδέα του ποιήματος - που ζει - κυκλοφορεί αδιάκοπα στον Ελύτη, που ωστόσο βλέπει αυτό το λογοτεχνικό ον μάλλον σαν μια συναρμογή από αρμονικές τροχιές, σαν ένα μικρό ηλιακό σύστημα. Την ερμητική αυτή την αποκαλεί Δικαιοσύνη. Πρόκειται για τη ζωντανή παρουσία μιας ορισμένης τελειότητας στη σχέση εικόνας και νοήματος». Ευγένιου Αρανίτση (εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» της 30ής Απριλίου 1997)

Στη συλλογή «Δυτικά της λύπης», την τελευταία του εν ζωή, ο ποιητής εκλαμβάνει τη δικαιοσύνη ως έννοια καταστατική που αναδύεται από την ίδια την ποιητική λειτουργία. Γράφει, λοιπόν, ότι: «Ποίηση μόνον είναι / Κείνο που απομένει. Ποίηση. Δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία / Όπως μπορεί και να την φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι / Δίκαιη στα στυφά του κήπου και στο ρολόι αλάθητη», αναγνωρίζοντας σ' αυτήν την παραμυθία της δικαίωσης, την ευθυκρισία της ακριβούς διάγνωσης.

Στους «Προσανατολισμούς», η έννοια της δικαιοσύνης εντάσσεται στους κεντρικούς φορείς αναφοράς του ποιητή: Το φως και τη διαφάνεια της νεότητας. Το απόλυτο φως που ταυτίζεται με τη δικαιοσύνη, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του ποιητή. Σύμβολο των δικαστικών θεσμών, εκτός από τον ζυγό της ευθυκρισίας, αποτελεί και το φως της διαφάνειας (όπως η Cour des comptes της Γαλλίας), που σημασιολογικά αναδεικνύει την εγκαθίδρυση της τάξης μέσα στο φως, κατά το λατινικό ρητό: «Dat Ordinem Lucendo».

Καίρια στιγμή της έννοιας της δικαιοσύνης, ως φωτός, αποτελούν οι στίχοι: «Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ / και μυρσίνη συ δοξαστική μη παρακαλώ σας μη / λησμονάτε τη χώρα μου!» («Το Άξιον Εστί»). Ως «νοητός ήλιος», η δικαιοσύνη, δεν σημαίνει ότι πρόκειται για έννοια πλασματική, σύλληψη ποιητική που ανήκει στο χώρο της ουτοπίας. Αλλά, απεναντίας, πρόκειται για έννοια που βιώνεται βαθιά και ουσιαστικά και που εποπτεύει τον κόσμο ως ο βιβλικός «ήλιος της δικαιοσύνης». Κατά τον «Κρατύλο» (413 β) του Πλάτωνος, ο ανώνυμος φιλόσοφος (που φαίνεται ότι είναι ο Ηράκλειτος) εξισώνει τη φωτιά με τη δικαιοσύνη. Αν και το φως, το πυρ και η διαφάνεια είναι η ποιητική σύλληψη της δικαιοσύνης, εντούτοις η ισορροπία, το μέτρο, το ισοζύγισμα είναι η πεμπτουσία της έννοιας αυτής. Η «παλίντροπος αρμονίη» της ηρακλείτειας σκέψης εμπεδώνεται στις απόψεις του Ελύτη για τη δικαιοσύνη. Η μη υπέρβαση του μέτρου, ως η ζυγισμένη πορεία καταλαμβάνει και τον ήλιο της δικαιοσύνης. «Ήλιος γαρ ουχ υπερβήσεται μέτρα ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν», αποφαίνεται ο σκοτεινός Εφέσιος.

Την έννοια της ευθυκρισίας και της καθετότητας της αλήθειας, αναδεικνύουν με την αιχμηρότητα βιβλικής προφητείας, με την αυστηρότητα μεταφυσικού τιμητή, στίχοι δριμείς, οξείς και αναπάντεχοι, όπως εκείνος που επαγγέλλεται πως «Μονομιάς να πέσει /όπως πέφτει το κακό / \ η αλήθεια» («Τα ελεγεία της Οξώπετρας»). Η ευθύτητα ως απόρροια του κανόνος (είτε κατά κυριολεξία είτε μεταφορικά) -με άλλα λόγια του αποτελέσματος μιας ενσυνείδητης αυτοπειθαρχίας αλλά και του κοινωνικά επιβεβλημένου πειθαναγκασμού με τη μορφή της συντεταγμένης πολιτείας- εντοπίζουν και αναδεικνύουν στίχοι ευάεροι και παμφόεντες, όπως στο «2x7 ε»: «ώστε να ξέρει ο πιστός της Αιολίδας να συντονίζει τους \ δείχτες της ψυχής του, έτσι που το μεσημέρι να σημαίνει συνάμα και δίκαιον», καθώς και στη «Μαρία Νεφέλη», όπου ο Αντιφωνητής λέγει: «να δικάσω τους άλλους και απ’ αυτούς να δικαστώ την κάθετη ώρα του μεσονυκτίου».

Εξάλλου, στον «Μικρό Ναυτίλο» αναφέρει: «Μας χρειάζεται μια νομοθεσία που να διαμορφώνεται όπως το δέρμα επάνω μας τον καιρό που μεγαλώνουμε. Κάτι νεανικό και δυνατό συνάμα, σαν το εν δ' ύδατ' αενάοντα ή το θαλερόν κατά δάκτυ χέοντες. Έτσι που να μπορεί κείνο που γεννά ο άνθρωπος να ξεπερνά τον άνθρωπο δίχως να τον καταπιέζει». Αυτή η αυτόματη εξάρτηση της νομοθεσίας με την εξέλιξη, αίτημα πάγιο όσο και αυτονόητο όλων των συντεταγμένων πολιτειών, δίνεται με τον πλέον προσφυή τρόπο. Ότι δηλαδή η νομοθεσία, ως προϊόν ενός των αναγκών και απαιτήσεων συγκεκριμένου πολιτιστικού χώρου, θα πρέπει να μπορεί να μεταβάλλεται ανεπαίσθητα και με τέτοιον τρόπο που να υπερβαίνει τον δημιουργό του, χωρίς όμως να γίνεται και αντικείμενο καταπίεσής του.

Κατά τον Γιάννη Ρίτσο, η έννοια της δικαιοσύνης έχει λιγότερο εμφανείς φιλοσοφικές παραμέτρους, όπως συμβαίνει στον Ελύτη, αλλά αναδεικνύει συνειδητά την αίσθηση προβολής του κοινωνικού αιτήματος της δικαιοσύνης• αιτήματος που προβάλλεται ως σύλληψη ποιητική. Έτσι, η έννοια της δικαιοσύνης είναι περισσότερο βιωματική, γήινη και εμπειρική. Μορφοποιείται από τη δυναμική ενός απαιτητικού κοινωνικού συνόλου και όχι από την έκλαμψη ενός ατομικού νου ευφάνταστου. Είναι με άλλα λόγια, απόρροια ίσως της κοινωνικής στράτευσης του ποιητή, της οπτικής γωνίας που εποπτεύει τα γεγονότα και της συνεπαγόμενης ειδικής ευαισθησίας του ως έγκυρου φορέα προβολής των κοινωνικών αιτημάτων και του ειδικού του ρόλου ως ποιητή: Ως κοινωνικού διαμεσολαβητή, δηλαδή, που θεωρεί καθήκον του να αναλαμβάνει τις ευθύνες του και να υποδύεται το ρόλο του έναντι στην κοινωνία και την κατεστημένη πολιτεία/Ο ποιητής, κατά τον Ρίτσο, είναι κοινωνικός ιεροφάντης. Ταυτίζεται με το δίκαιο, τόσο γενικά ως προβολέας του αιτήματος για ελευθερία, των αγώνων για ισότητα και της αγωνίας για αδελφοσύνη, όσο και ως φορέας του προσωπικού του πάθους: Του πάθους του για την Ελλάδα, που προσωποποιημένη, ως η σολωμική Ελευθερία, ανακαλεί στη μνήμη, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, την εικόνα της δικαιοσύνης: «Κι έτσι στητή και δυνατή καταμεσίς στον κόσμο/ κρατώντας στο ζερβί σου χέρι τη μεγάλη ζυγαριά και στο/ δεξί την άγια σπάθα/ είσαι η ομορφιά κ' η λεβεντιά κ' είσαι η Ελλάδα» («Η Κυρά των Αμπελιών»).

Η εμφανώς πολιτικοποιημένη και κοινωνική ευαισθησία του ποιητή αναδεικνύει την έννοια της δικαιοσύνης ως αιτούμενο της δράσης του συνόλου. Είναι η απώτερη στόχευση της στράτευσης των αδικημένων, το ζητούμενο της ενεργοποίησης τους. Η ποιητική του ιδιότητα τον επιστέφει αυτομάτως ως εκπρόσωπο και λειτουργό της δικαιοσύνης.

Την έννοια της δικαιοσύνης, ως ισόρροπης κατάστασης, όμοια με εκείνη του Ελύτη, την ανακαλύπτει εντέλει και ο ώριμος Ρίτσος. Όχι, όμως, ως απόρροια των εμφανών και αφανών αρχαιοελληνικών φιλοσοφικών καταβολών εκείνου, αλλά ως μια αναπόδραστη συνέπεια της ψυχικής έξαρσης, η οποία καταπραϋνόμενη επιφέρει τη χαλάρωση των εντάσεων, που ως αποκάμωμα των νευρικών εκρήξεων, είναι Νέμεσις μαζί και γαλήνη, ικανοποίηση ζωική, αλλά συγχρόνως και κενό μαζί και κατακρήμνιση στη ματαιότητα. (Η δικαιοσύνη ως ποιητική ιδέα, Νικολάου Μηλιώνη, Παρέδρου Ελεγκτ. Συνεδρίου, Δρος ΠΕ, ΕλλΔνη 2004, 616 επ.)

(Σημείωση: είναι το «σκεπτικό» αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης σε ποινική δίκη για συκοφαντική δυσφήμιση έτους 2008. Ενέχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το «σκεπτικό» και η ανάλυση της έννοιας της δικαιοσύνης στην οποία αναφέρεται και σηματοδοτεί μεγαλειώδη στιγμή και σταθμό για την απονομή της δικαιοσύνης στη χώρα μας. ) 

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ

Το 1910 ο Δικηγορικός Σύλλογος Κυπαρισσίας είχε συσταθεί, αφού στην εφημερίδα «Νέος Ταχυδρόμος» (28.12.1910), δημοσιεύεται επαναληπτική Πρόσκληση της ματαιωθείσης συνελεύσεως του συλλόγου που είχε συγκληθεί  την 19.12.1910, με ορισμό της επαναληπτικής συνελεύσεως για την 2.1.1911. Πρόεδρος του Συλλόγου ο Ι. Γ. Ψηλογαλάνης και Γραμματέας ο  Σ.Ι. Αναγνωστόπουλος 

ΔΙΚΗΓΌΡΟΙ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ

Ψηλογαλάνης Γεώργιος (1893-1953) Γεννήθηκε στη Κυπαρισσία. Σπούδασε νομικά και δικηγόρησε για  λίγο στη Κυπαρισσία. Ακολούθησε το δικαστικό κλάδο.

ΖΕΡΒΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΚΑΛΑΜΩΝ (1879-1940)

ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Παναγιώτης Παπαθεοδώρου,
ένας ευπατρίδης, 
ο τελευταίος ίσως μεγάλος νομικός,
 δικηγόρος, της πόλης των Καλαμών.

ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ

Ο Βαγγέλης Δημητρακόπουλος γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1903 στην εργατική τότε συνοικία «Λέικα». Σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στην Καλαμάτα από το 1930 έως το 1945. Από νέος ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και χρημάτισε διευθυντής της καλαματιανής εφημερίδας «Θάρρος». Έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και με τον Γεώργιο Δάλλα τον Αύγουστο του 1941 συνέταξε τη   «Διακήρυξη προς το Μεσσηνιακό Λαό» της αντιστασιακής οργάνωσης «Εταιρία Νέων Φιλικών». Αργότερα, με τον Γεώργιο Δάλλα εξέδωσαν τα πρώτα φύλλα της εφημερίδας  «Ελληνική Σάλπιγγα», όργανο της παραπάνω οργάνωσης. Ήταν υπεύθυνος Τύπου και Διαφώτισης της Κεντρικής Επιτροπής Μεσσηνίας της «Εταιρίας Νέων Φιλικών» και μέλος της Επιτροπής Αυτοδιοικήσεως Μεσσηνίας. Εκλέχτηκε εθνοσύμβουλος της πόλεως Καλαμάτας και έλαβε μέρος στο Εθνικό Συμβούλιο Κορυσχάδων Ευρυτανίας (1944). Ήταν διευθυντής της εφημερίδος του ΕΑΜ «Ελεύθερη Μεσσηνία»  (Μάρτιος 1944 - Φεβρουάριος 1945) και γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής Μεσσηνίας του ΕΑΜ (Δεκέμβριος 1944 - Μάρτιος 1945). Μετά το 1945, κυνηγημένος, έφυγε να γλυτώσει στην Αθήνα, όπου δικηγόρησε. Υπήρξε διευθυντής εκδόσεως του νομικού περιοδικού «Δελτίο Εργατικής Νομοθεσίας» (1950-1962) και το 1956 εξέδωσε το βιβλίο «Εργατική Νομοθεσία». Συντάκτης του Κώδικα Πολιτικής και Ποινικής Δικονομίας που εφαρμόστηκε στις "ελεύθερες περιοχές" της  Μεσσηνίας από τα Λαϊκά δικαστήρια, τη διάρκεια της Κατοχής και τις πρώτες ημέρες της Απελευθέρωσης.

ΔΑΛΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

          ΔΑΛΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Γεννήθηκε στη Θουρία Μεσσηνίας το 1905 και κει τέλειωσε το Δημοτικό σχολείο. Στη Καλαμάτα φοίτησε στο Γυμνάσιο. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε στις 22.5.1933. Δικηγόρησε στη Καλαμάτα. Το 1933 ήταν μέλος του πολιτικού γραφείου του Αγροτικού Κόμματος Ελλάδος ( Α.Κ.Ε.). Το 1934-35 στάθηκε στο πλευρό των αγωνιζομένων για τη Δημοκρατία και έλαβε μέρος σε όλες τις πολιτικές κινητοποιήσεις. Στις 23.1.1935 μαζί με τους δημοκρατικούς αγωνιστές δικηγόρους της Καλαμάτας, Ν.  Κουλουμβάκο, Ν. Ζησημόπούλο, Θ. Κορμά, Γιαννούλη Παναγιωτόπουλο, και Ν. Νικολόπουλο, υπερασπίστηκε τους κατηγορουμένους λιμενεργάτες της Καλαμάτας. Το 1936 συνελήφθη από όργανα της δικτατορίας Μεταξά. Έλαβε μέρος στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο. Είναι από τα ιδρυτικά μέλη της παράνομης αντιστασιακής οργανώσεως « ΝΕΑ ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» στη Μεσσηνία (15 Ιουνίου 1941 ) της οποίας εκλέχθηκε  Γραμματέας. Μαζί με τον Ευάγγελο Δημητρακόπουλο  (δικηγόρο -Δημοσιογράφο ) και άλλα μέλη της «ΝΕΑΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ» εξέδωσαν την 1^η Ιουλίου 1941 στη Καλαμάτα τη παράνομη εφημερίδα «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΑΛΠΙΓΓΑ», όργανο της οργάνωσης, και συνέταξαν τον Αύγουστο του 1941 τη πρώτη εθνικό απελευθερωτική Διακήρυξη της Οργάνωσης προς το Μεσσηνιακό λαό. Εκλέχτηκε πρώτος γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ Μεσσηνίας (ΝΕΜ ). Την 23 Απριλίου 1944 εκλέχτηκε εθνοσύμβουλος της επαρχίας Καλαμάτας και έλαβε μέρος στο Εθνικό συμβούλιο των Κορυσχάδων Ευρυτανίας. Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Καλαμάτας,  στις 10.9.1944, εκλέχτηκε πρόεδρος της «ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ». Τον  Μάϊο του 1945 διώχτηκε και φυλακίστηκε και μέχρι το 1946 ήταν κρατούμενος, μαζί με άλλους αντιστασιακούς, στην Ακροναυπλία και στη  συνέχεια εκτοπίστηκε στην Ικαρία, Μακρόνησο και τον  Άγιο Ευστράτιο. Υπέρ της αποφυλάκισης του Γεωργίου Δάλλα, μίλησε στο Βρετανικό Κοινοβούλιο ( 15.1.1945) ο βουλευτής του Εργατικού Κόμματος Lyal Wilkes, ο οποίος είχε υπηρετήσει κατά τη κατοχή (1944), ως Βρετανός Σύνδεσμος αξιωματικός, στη περιοχή της Καλαμάτας και τον γνώριζε προσωπικά. Μετά την αποφυλάκιση του το Δεκέμβριο του 1952  δικηγόρησε   στην Αθήνα. Στις 21.4.1967 συνελήφθη από τη Χούντα των συνταγματαρχών  και μεταφέρθηκε, με χιλιάδες άλλους συληφθέντες, στον Ιππόδρομο Φαλήρου και από εκεί εκτοπίστηκε στη Γυάρο και  το Παρθένι της Λέρου,  μέχρι το Δεκέμβριο 1969. Μετά την αποφυλάκιση του συνέχισε να δικηγορεί στην Αθήνα. Απεβίωσε στην Αθήνα στις 12.3.1984.-

Ο ΝΟΜΟΣ

Όταν ο Σόλων συνέταξε τους νόμους του δεν είχε και πολλές αυταπάτες για την αποτελεσματικότητα τους. “Ο νόμος” έλεγε “μοιάζει με τον ιστό της αράχνης. Τα μικρά και τα αδύνατα πιάνονται σ’αυτόν, ενώ  τα ισχυρά τον σχίζουν και περνούν”.

"ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ" του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμών

Το 1933  ο Δικηγορικός Σύλλογος  Καλαμών αποφασίζει και επιβάλλει στα μέλη του ειδικές εισφορές υπέρ του Ταμείου του Συλλόγου και συντάσσει «Κανονισμό Ειδικών εισφορών".

ΚΟΥΤΣΟΜΗΤΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Η πιο επιβλητική νομική μορφή, που φάνηκε στα τελευταία χρόνια και που η φήμη της ξεπέρασε σύντομα τα όρια της Μεσσηνίας για να σταθεί ξεχωριστά, ανάμεσα στις ξεχωριστές του καιρού του, στη πρωτεύουσα.

Αριστοκράτης Δικηγόρος. Υπερήφανος για την επιστημοσύνη του, αντίκριζε από το ύψος της με τη μεγαλόπρεπη εκείνη αυθάδεια που δίνει η συναίσθηση της αξίας, όλους εκείνους, που όντας μηδενικά, πόζαραν για οντότητες, όλους τους μεγάλους του πλούτου και της πολιτικής, και με άφθαστη καλοσύνη, αξία σωστού επιστήμονα, όλους τους ταπεινούς και καταφρονεμένους.

Σαρκαστής, όσο λίγοι, είχε και τους ενθουσιασμούς του παιδιού για ότι ωραίο και καλό έβλεπε. 

Γεμάτος αγάπη για τους νέους δικηγόρους, στεκόταν πάντα φίλος και συμπαραστάτης.

Από Αρχοντική γενιά της Καλαμάτας. Διατήρησε σε όλο του το βίο την αρχοντική του παράσταση.

Σαν τώρα, όλοι εμείς οι παλιοί, τον βλέπουμε να ανεβαίνει σιγά στηριζόμενος στο μπαστούνι του, την ανηφοριά προς το παλαιό Δικαστήριο.

Ιδιόρρυθμος όσο λίγοι Καλαματιανοί, άφηνε να εκδηλώνεται η ιδιορρυθμία του αυτή, χωρίς να καταβάλει ποτέ προσπάθεια να καλυφθεί, λες μάλιστα ότι ενδιαφερόταν να γίνεται λόγος γι’ αυτήν.

Μια εκδήλωσή της, ήταν να επιβάλει το σεβασμό όχι στο πρόσωπό του, αλλά στο ... που εκπροσωπούσε, τη δικηγορία, σε όλους εκείνους που πίστευαν πως ο πλούτος είναι το πάν.

Ξεχωριστή χάρη... μικρά και ανέκδοτη,  ήταν απόρροια της ιδιορρυθμίας του, η οποία είχε και σαν πρόσθετη εκδήλωση τη μανία να πειράζει, αθώα πάντα, όλους τους γνωστούς του...

Αξίζει να σημειωθούν μερικά τέτοια. Κάποτε τρανός της Καλαμάτας έμπορος, έχοντας υπόθεση σοβαρή, πήγε στο γραφείο του, με το θάρρος και τη φούρια που αντλούσε από το πλούτο του, και ... χωρίς να κτυπήσει τη πόρτα, την ώρα που ο Κουτσομητόπουλος αφοσιωμένος ολότελα στη μελέτη, ποιος ξέρει ποίας υπόθεσης, είχε ολότελα αφαιρεθεί. 

Χωρίς να διστάσει μπροστά στη σοβαρότητα του πελάτη, είδε μονάχα τον αυθάδη άνθρωπο και χωρίς πολλές κουβέντες τον υποχρέωσε να ξαναβγεί από το γραφείο του, να χτυπήσει τη πόρτα, και όταν ηυδόκησε του επέτρεψε την είσοδο. 

Όταν αργότερα ρωτήθηκε γιατί φέρθηκε έτσι, η μόνη απάντηση που έδωσε ήταν πως «ήταν μάθημα συμπεριφοράς στο δικηγόρο»......

...ο Κουτσομητόπουλος  δεν ήταν απλώς ένας δικηγόρος που ήξερε τη δουλειά του, ήταν προ παντός νομομαθής, όχι αντιγραφεύς της νομολογίας του Αρείου Πάγου, αλλά κριτικός της, ερευνητής των πηγών του Ρωμαϊκού Δικαίου, ανέλυε στις προτάσεις του τα ρήματα των Ρωμαίων νομοδιδασκάλων με συνοπτική σαφήνεια εκπληκτική, η παράθεση όπως συνηθίζεται αποφάσεων του Αρείου Πάγου και των λοιπών δικαστηρίων όπως συνηθίζεται έλειπε εντελώς από τις προτάσεις του, στις οποίες εύρισκες μόνο ερμηνεία από πρώτο χέρι των πηγών. Ήταν ένα κεφάλαιο Νομικό.

...Την Καλαμάτα ο Κουτσομητόπουλος αγάπησε, γιατί ήταν γέννημα θρέμμα της ... και ήξερε τα μυστικά της και η Καλαμάτα ήξερε το Κουτσομητόπουλο.

Ο στενός όμως ορίζοντας της, έπνιξε τη νομική μεγαλοφυΐα του... μα όσο και αν η Καλαμάτα αδίκησε τον Κουτσομητόπουλο....  αυτός αρνήθηκε να δεχθεί πρόταση του Παπαναστασίου να αναλάβει μεγάλο κρατικό αξίωμα.. 

 Όσοι από μας ζήσαμε μαζί με εκείνους ταξιδεύοντας συχνά στα περασμένα, βλέπουμε με τα μάτια της ψυχής όλους εκείνους, συναγμένους στη ταπεινή αίθουσα του δικηγορικού συλλόγου και ανάμεσα τους τον Κουτσομητόπουλο να πολιτικολογούν, να αστεΐζονται, να πειράζονται, να ζουν με αγάπη και ομόνοια, αισθανόμαστε την ανάγκη να εκδηλώσουμε τον ευλαβικό μας σεβασμό. 

Είκοσι ολόκληρα χρόνια, μια ζωή επαγγελματικής ρουτίνας, δεν άρκεσαν να λησμονήσουμε τον εαυτό μας. 

Γιατί τα χρόνια εκείνα, ήταν τα χρόνια τα χρυσά των δικηγόρων της Καλαμάτας, τα χρόνια που καθοδηγούμενοι εμείς από εκείνους στεκόμαστε το παράδειγμα της ομόνοιας και της συναδελφικής αγάπης, σε όλες τις άλλες κοινωνικές τάξεις...

Σημείωση: Το κείμενο είναι του, τότε δικηγόρου Καλαμάτας,  κομουνιστή, Νικολάου Κολομβάκη, από την «Ιστορία του Δικηγορικού συλλόγου Καλαμάτας 1927-1947», γραμμένη στην εξορία, μετά τη Κατοχή. Όπου υπάρχουν αποσιωπητικά, το χειρόγραφο είναι φθαρμένο και δεν διαβάζεται. Δυστυχώς δεν μπόρεσα να ανιχνεύσω φωτογραφία του Κουτσομητόπουλου.

ΔΙΚΗΓΌΡΟΙ ΚΑΛΑΜΩΝ

Σάλμας Νικόλαος (1864-1932) γεννήθηκε στη Καλαμάτα όπου και δικηγόρησε από το 1892. Εξελέγη βουλευτής.
Σάλμας Ιωάννης,  γεννήθηκε στην Αρτεμησία της Αλαγωνίας το 1901 δικηγόρησε  στη Καλαμάτα, διετέλεσε Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμάτας  (1952-1962). 
Σάλμας Παναγιώτης (1874-1951),  γεννήθηκε στη Καλαμάτα, ποιητής και λογοτέχνης, δικηγόρησε  στη Καλαμάτα. 
Σαμπατάς Αναστάσιος (1889-1954), γεννήθηκε στη Καλαμάτα, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε από το 1919 στη Καλαμάτα. 
Σαράβας  Δημήτριος (1822-1893). Γεννήθηκε στους Δολούς, αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Καλαμάτας σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Αντιπροσώπευσε την επαρχία Οιτύλου ως πληρεξούσιος στην Β Εθνοσυνέλευση (1864). Βουλευτής (1868, 1869,1872,1873,1874 και 1879). Υπουργός Παιδείας και Δικαιοσύνης στη Κυβέρνηση Θ. Ζαϊμη, μετέπειτα Εφέτης και Αρεοπαγίτης.
Σαράβας Κωνσταντίνος, Γεννήθηκε στους Δολούς, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα. Ήταν από τους αρχηγούς της αντιοθωνικής δημοκρατικής κινήσεως κατά την εκθρόνιση του ΄Οθωνα (1862).
Σχινάς Απόστολος (1903-) Γεννήθηκε στον ΄Αρι, σπούδασε νομικά  και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής  Μεσσηνίας με τον " Ελληνικό Συναγερμό" (1951) και την ΕΡΕ (1956-1961).
Τζανες Δημητράκης (1833-1904), γεννήθηκε στη Καλαμάτα, σπούδασε νομικά στην Ιταλία και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής, θεωρείται ως ο πρώτος ποιητής της Καλαμάτας δημοσιεύοντας τα ποιήματά του με το ψευδώνυμο "Δαφνάς"
Τζανετάκης Πάνος, (1888-), γεννήθηκε στο Λουτρό Οιχαλίας, αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Καλαμάτας σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, ακολούθησε το δικαστικό κλάδο.
Τσαπόγας Βασίλειος, (1904-) γεννήθηκε στο Χατζή, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής  Μεσσηνίας με το κόμμα των Φιλελευθέρων (1951).
Τσαπόγας Χρήστος, (1920-) γεννήθηκε στο Χατζή, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα.
Τσιμπίδαρος Πότης, γεννήθηκε στη Καρέα το 1897, αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Καλαμάτας, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα. Διευθυντής της εφημερίδος " Θάρρος" μέχρι το 1916. Εξέδωσε την ημερήσια εφημερίδα " Βαλκανικός Ταχυδρόμος" (1918-1920) και συνεργάστηκε ως δημοσιογράφος με εφημερίδες και περιοδικά. 
Φεσσάς Εμμανουήλ, γεννήθηκε στη Μεσσήνη το 1884 και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο της πόλης του, σπούδασε νομικά και  δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής και γερουσιαστής Μεσσηνίας.
Φωκέας Αριστείδης, Γεννήθηκε στα Τσέρια, το 1900, αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Καλαμάτας, σπούδασε νομικά και από το 1930 δικηγόρησε στη Καλαμάτα, έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση με το ΕΑΜ..
Φωτόπουλος Γιαννούλης (1853-1936), Γεννήθηκε στο Μελιγαλά, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής Μεσσηνίας το 1923.
Φωτόπουλος Κωνσταντίνος (1861-1925), Γεννήθηκε στο Μελιγαλά, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα, εξελέγη βουλευτής Μεσσηνίας το 1915.
Χριστόπουλος Αγαμέμνων, δικηγόρησε από το 1864 έως το 1876 στη Καλαμάτα, ακολούθησε τον εισαγγελικό κλάδο. εξελέγη βουλευτής.
Χριστοφιλόπουλος Πέτρος (1891-1947), Γεννήθηκε στη Καλαμάτα, όπου και δικηγόρησε, εξελέγη γραμματέας του Δικηγορικού Συλλόγου Καλαμάτας.
Χρυσομάλλης Κωνσταντίνος, Γεννήθηκε στο Καρβέλι το 1895, αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Καλαμάτας, σπούδασε νομικά και δικηγόρησε στη Καλαμάτα. Εκδότης της εφημερίδος " Μεσσηνία".

Χρυσοσπάθης Νικόλαος (1878-1954) Γεννήθηκε στο Μάτζαρι, σπούδασε νομικά, δικηγόρησε στο Μελιγαλά. ακολούθησε το δικαστικό κλάδο.

βιβλιογραφία:
Νίκου Καράμπελα, Μεσσηνιακό Βιογραφικό Λεξικό, Εκδόσεις Νέστωρ 1962, Καλαμάτα.


Το έτος 1950, 
είναι καταγεγραμμένοι ως Δικηγόροι Καλαμών οι κατωτέρω αναφερόμενοι : 

Σημείωση :  

Τα στοιχεία που δημοσιεύω δεν προέρχονται από το αρχείο του Δικηγορικό Συλλόγου Καλαμάτας. 

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΌΓΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ 50 ΧΡΟΝΙΑ

50 ΧΡΟΝΙΆ ΤΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΌΓΟΥ

ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ.

του Ν. Κουλουμβάκου

(Ιανουάριος 1948)

«Η έρευνα της πενηντάχρονης ζωής του συλλόγου,  ιστορούμενη μέσα στα πρακτικά των γενικών Συνελεύσεων και του Διοικητικού του συμβουλίου είναι μια μονάχα ευχάριστη απασχόληση, για τον ερευνητή, γιατί μέσα στις σελίδες των κιτρινισμένων αυτών βιβλίων βλέπει να ζωντανεύει ένα ολόκληρο παρελθόν, να κινείται ένας ολόκληρος κόσμος με τα όνειρά του, τις σκέψεις και την ιδιοτροπία  του, ένας κόσμος ξεχασμένος... που στάθηκε ο  θεμελιωτής μιας ιστορίας,  της ιστορίας του συλλόγου, να κυλά μια εποχή περασμένη με τη κατεύθυνσή της με τις ενατενίσεις  της και με τα ιδανικά της, αλλά είναι και... μοιάζει σαν μνημόσυνο εκείνων που πέρασαν, μνημόσυνο ευλαβικό που δικαιούνται από τους νεώτερους... ο ερευνητής συνήγορος να έχει ζήσει  ένα μέρος του χρόνου του... τότε με έρευνα ... παίρνει τη δραματική μορφή της αναδρομής στα περασμένα καλά χρόνια, με τη υπόμνηση ότι ο χρόνος που κύλησε  παρασύροντας μαζί του και τη ζωή, ... το τέλος ... δεν είναι μακριά. Χαρούμενες στιγμές, ...σεβαστά πρόσωπα, αγαπητές μορφές που στο διάβα του ο χρόνος εξαφάνισε, ξαναζωντανεύουν στα μάτια του και τον παρασύρουν να ζήσει φανταστικά για λίγο τη παλιά ... εποχή, την εποχή... Μέσα στα 50 χρόνια ζωής του συλλόγου μας, πέρασαν μορφές και τύποι, που η ανάμνησή τους, συγκινεί βαθιά  τους παλαιότερους, πέρασαν και πολλοί άλλοι που δε ... με κείνους τοποθετούνται χαμηλά. Κάθε εποχή έχει τα λουλούδια της, με τις ευωδιές τους, έχει και τα αγκάθια της ο χρόνος όμως ....

Δικηγορικός Σύλλογος στη Καλαμάτα προϋπήρχε του νόμου περί δικηγορικών συλλόγων, πήρε όμως τη σημερινή μορφή του μετά το νόμο του 1909. Είναι άξιο να χρωματισθεί ιδιαίτερα. Στη πρώτη του συνεδρίαση, ξεχωρίστηκαν οι μορφές του συλλόγου που είχαν προοριστεί να διαδραματίσουν ...ρόλο... ζωή και τη πορεία από τους μικρόψυχους που η μοίρα τους έταξε αρνητές του ....

Υπό τη προεδρία, μιας προσωπικότητας, διεκρίθη όχι μονάχα για την επιστημοσύνη της, αλλά και για την αρχοντιά της, το ήθος της και τα ευγενικά αισθήματά της, του Ν. Καραγιάννη, ο Σύλλογος χάραξε  το δρόμο ... το τίμιο και το ηθικό, και ήταν επόμενο έτσι να χαραχθεί ο δρόμος του, αφού... μορφές σαν του προέδρου του Χρ. Δικαίου, Σάλμα, Κ. Σταυρόπουλου.... Ι. Ζέρβα, Β. Κουτσομητόπουλου, Ι. Κσ...., Β. Μιχαλέα, Δ. Κάβουρα, Γιάννη Βλαχόγιαννη, Πετρ. Χριστοφυλλόπουλου, Γ. Μαράκα, Μάρκου Δαζέα,.... Β. Κωστόπουλου, Γεωργ. Μπουρα..., Γ. Σχινά, Γ.... , Β. Παλαμάρα. Παναγ. Καραγιάννη και άλλων......

Χριστ. Δικαίος μια διακριτική μορφή, ανάμεσα σε ολόκληρο το νομικό κόσμο της Ελλάδας, βρήκε ...ήταν η μοναδική στιγμή...αύξηση του αριθμού των δικηγόρων και εξ’ αυτής επέλθουν ...του δικηγορικού λειτουργήματος.... δια την αξιοπρέπεια των δικηγόρων και των οικονομικών των... και αδικαιολόγητος ….. ότι η δικηγορική υπεράσπιση δύναται να παρέχηται δωρεάν ή αντί ευτελούς  ή γλίσχρου αμοιβής και να ζητεί την ίδρυση κοινού ταμείου των δικηγόρων. 

Δεν ήταν ο Δικαίος ο δικηγόρος... ένας από τους πολύ εργαζόμενους και ήξερε καλύτερα από το καθένα ότι η ίδρυση ενός τέτοιου ταμείου ζημιά θα του έφερνε και όμως ήτα αυτός που το εισηγείτο. 

Οι αρνητές παρουσιάστηκαν, αντέδρασαν και απεχώρησαν, ήσαν οι λίγοι, η εξαίρεση του κανόνα, οι αρνητές από χαρακτήρα, οι δύστροποι, μα η μάζα των δικηγόρων με επικεφαλής τους Κουτσομητόπουλο, Σάλμα, Κ. Σταυρόπουλο, Σταματελάκη, Ι. Ζέρβα .... παραστάτες της ωραίας ιδέας του Δικαίου, θεώρησε ότι ανταποκρίνονται στα αισθήματα τους.

Διαβάζοντας κανείς τα πρακτικά της επομένης συνέλευσης, του δικηγορικού…»

( Σημείωση: 
Ο Κουλουμβάκος, κουμουνιστής, γράφει την ιστορία του στην εξορία. Τα. αποσιωπητικά θέτω όπου το χειρόγραφο του Κουλουμβάκη είναι τόσι φθαρμένο που δεν διακρίνεται η γραφή, και ούτε συμπερασματικά έστω δεν μπορεί γίνει ανάγνωση του κειμένου.)

ΤΑ ΠΟΥΤΑΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΤΑ ΠΟΥΤΑΝΕΙΑ

(στην αρχαία Ελλάδα)

« παραλλήλως οι διάδικοι κατέβαλλον τα δικαστικά έξοδα,- μικρά δόσις δι’ εκάτερον- τα «πουτανεία»        η μη καταβολή των οποίων συνεπήγετο την αναστολήν της δίκης»

ΕΤΟΣ 1906 

Απεργία δικηγόρων της πόλης των Καλαμών

Η μοναδική, μέχρι σήμερα, απεργία στην Ελλάδα, με «ποιοτικά» αιτήματα, είναι των δικηγόρων της πόλεως των Καλαμών, που έγινε τον Οκτώβριο του 1906, με αίτημα την αναβάθμιση της δικαιοσύνης !  

Το «πρωτοφανές,  εις τα "δικαστικά χρονικά»,  γεγονός « της εν σώματι αποχωρήσεως εκ των συνεδριάσεων των δικηγόρων», ένεκα της οποίας, «εν των πρωτευόντων Δικαστηρίων του Κράτους… αφέθη έρημον δικαστών…"  καταγράφεται ως εξής:

"...  Ας αναθεωρήσομεν τα γεγονότα… η κατάστασις  πλέον κατέστη ανυπόφορος και η κακοδιοίκησις απέπτυσε πάντα χαλινόν. Απέναντι άρα μιας πολιτείας τοιαύτης, ενός κράτους ξεβιδωμένου,  εις σώμα  επιστημόνων επεβάλλετο να ρίψη κατά πρόσωπον αυτού την ευθύνην της παραλύσεως της δικαιοσύνης και ν’ αποδείξη κατ’ ανδρικόν τρόπον, ότι δεν ανέχεται την παρωδίαν αυτήν. Καμαρώσατε τώρα διοίκησιν τυρβάζουσα περί παν άλλο ή την παροχήν δικαιοσύνης, ήτις αποτελεί τον επιούσιον άρτον του πολίτου. Φορολογεί απηνώς και κατά τρόπον ώστε να αποβαίνει απρόσιτος η δικαιοσύνη εις τους ασθενείς και αδυνάτους. Ενώ ουδέποτε σοβαρώς εμελέτησε να προβιβάση και τελειοποιήση την δικαιοσύνην… Κράτος δε το οποίον  δεν έχει επάρκειαν δικαιοσύνης… ασφαλώς δεν έχει τίποτε απολύτως. Κατά της τοιαύτης καταστάσεως ηγέρθη και διεμαρτυρήθη ο δικηγορικός Σύλλογος ….»

Το κείμενο είναι ωραίο μεν, αλλά άγρια καταγγελτικό ενάντια στη κρατική εξουσία  που με δόλια φορολογικά τεχνάσματα, όπως κάνει και σήμερα,  άρχισε τότε να περιορίζει το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα της παροχής δικαστικής προστασίας, και να τη στερεί από οικονομικά ανήμπορους πολίτες. 
Πρόκειται για  απεργία με αίτημα "την αναβάθμιση της δικαιοσύνης", με ένα ωραίο "μνημειακό"  κααγγελτικό κείμενο των εξεγερμένων συνειδήσεων των δικηγόρων των Καλαμών, ενάντια σε μια εξουσία παράλογη, που δεν σεβόταν τότε, και ποτέ δεν σεβάστηκε μέχρι σήμερα ανθρώπινα δικαιώματα. Κείμενο  που θα έπρεπε να διδάσκεται σε νομικούς, δικηγόρους και δικαστές. 
Απεργία και αιτήματα, που δεν έχουν τεθεί πάλι ποτέ ίσως μέχρι τα σήμερα αφού σύνηθες είναι, τα "ύστερα χρόνια"  να απεργούν όλοι και μόνο για οικονομικά συμφέροντα και  επιδιώξεις, και καμιά φορά, μέσα σε οικονομικά αιτήματα, "χώνουν",   " σαν μαϊντανό", συνήθως κάτι "ανώδυνες" για την εξουσία, αόριστες και ακατανόητες φράσεις και έννοιες,  δήθεν για το δίκαιο, τη "δικαιοσύνη" και τα ανθρώπινα δικαιώματα, που μπερδεύουν και αποπροσανατολίζουν τους πολίτες . 
Και θα το πω πάλι: ποτέ  άλλοτε, μέχρι τα σήμερα, οι κάθε λογής, "αριστεροί", "δεξιοί" και άλλοι "προοδευτικοί", δεν μίλησαν για "παρωδία" και "παράλυση", και "υποβιβασμό, και ανεπάρκεια" της δικαιοσύνης και ποτέ πάλι δεν κατήγγειλαν την αποστέρηση αυτού του δικαιώματος από αδύναμους πολίτες με φορολογικές μεθόδους. 
Καμία άλλη απεργία  δεν έγινε ίσως ποτέ πάλι, με στόχο την "αναβάθμιση" και την "επάρκεια" της δικαιοσύνης και της διασφάλισης αυτού του δικαιώματος για όλους τους πολίτες. Αντίθετα, σήμερα, κυριαρχεί η εισπρακτική αντίληψη,  "της  δια της απαγορεύσεως με "παράβολα", "δικαστικό ένσημο" και "τέλη απογράφου",  προστασίας" αυτού του δικαιώματος  " εν ονόματι του ελληνικού λαού".....   

---